„Rosnąć jak grzyby po deszczu” – to powiedzenie zna chyba każdy. Kojarzy się z czymś, co pojawia się nagle, szybko i w dużej ilości. I rzeczywiście – po okresie deszczowej pogody w lesie możemy czasem zaobserwować prawdziwy wysyp grzybów. Jednak zależność między deszczem a pojawianiem się grzybów jest bardziej złożona, niż sugeruje popularne powiedzenie.
Wilgoć ma znaczenie
Jednym z najważniejszych czynników wpływających na pojawianie się owocników grzybów jest wilgotność podłoża. Po opadach, jeśli towarzyszy im odpowiednia temperatura, warunki w lesie mogą sprzyjać rozwojowi grzybów.
To właśnie owocniki – czyli części grzybów, które widzimy nad powierzchnią ziemi – pojawiają się w lesie i są przez nas zbierane podczas grzybobrania. Właściwy organizm grzyba znajduje się jednak przede wszystkim w podłożu. Grzybnia rozwija się w ściółce i wierzchniej warstwie gleby, a w odpowiednich warunkach wytwarza owocniki.
Dlatego deszcz może stworzyć warunki sprzyjające pojawieniu się grzybów, ale nie jest jedynym czynnikiem, który o tym decyduje.
Nie liczy się tylko ostatni deszcz
Czy po każdej większej ulewie możemy spodziewać się pełnych koszyków? Niekoniecznie.
Jak wyjaśniają Lasy Państwowe, na tworzenie owocników wpływają nie tylko bieżące opady. Znaczenie mają również wcześniejsze opady, poziom wilgoci w okresach suszy oraz długość trwania suszy. Oznacza to, że stan lasu przed deszczem również ma znaczenie.
Jeżeli gleba przez długi czas była przesuszona, pojedynczy opad może nie wystarczyć, aby warunki stały się odpowiednie dla rozwoju grzybów. Woda musi przede wszystkim uzupełnić wilgoć w podłożu i ściółce.
Z kolei gdy wilgotność utrzymuje się przez dłuższy czas, a temperatury są sprzyjające, prawdopodobieństwo pojawienia się większej liczby owocników rośnie.
Temperatura również jest ważna
Wilgoć to nie wszystko. Na wzrost i rozwój grzybów wpływa także temperatura. Lasy Państwowe wskazują, że pojawianiu się grzybów sprzyjają odpowiednie temperatury oraz opady deszczu, szczególnie w okresie lata i jesieni.
Znaczenie ma również temperatura panująca w nocy. Zbyt chłodne noce mogą ograniczać warunki sprzyjające pojawianiu się niektórych gatunków.
Dlatego najlepsze warunki dla grzybów powstają wtedy, gdy kilka czynników występuje jednocześnie – jest odpowiednio wilgotno, temperatura jest sprzyjająca, a podłoże nie zostało wcześniej nadmiernie przesuszone.
Las potrzebuje czasu
Po intensywnym deszczu warto więc pamiętać, że natura nie działa według prostego schematu: deszcz – i następnego dnia pełen koszyk.
Rozwój grzybów jest procesem zależnym od wielu warunków środowiskowych. Znaczenie mają opady z ostatnich dni, ale również wcześniejsza pogoda, wilgotność gleby i ściółki, temperatura oraz długość okresów suszy.
To dobry przykład tego, jak poszczególne elementy leśnego ekosystemu są ze sobą powiązane. Jeden deszcz może być ważnym elementem układanki, ale ostateczny efekt zależy od tego, jakie warunki panowały w lesie wcześniej.
Grzyby są ważną częścią ekosystemu
Podczas spaceru po lesie warto pamiętać, że grzyby to nie tylko gatunki, które trafiają do naszych koszyków. Są ważnym elementem leśnego ekosystemu, a ich grzybnia pozostaje w ścisłym związku z podłożem i korzeniami drzew.
Dlatego podczas grzybobrania warto zachowywać się tak, aby nie niszczyć grzybów, których nie zamierzamy zbierać. Nie każdy grzyb musi trafić do koszyka – również te niejadalne i trujące pełnią w lesie swoją funkcję.
A jeśli wybieramy się na grzybobranie, zbierajmy wyłącznie te gatunki, które potrafimy bezbłędnie rozpoznać. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości lepiej pozostawić grzyba w lesie.
Natura potrzebuje czasu
Deszcz może być początkiem grzybowego „wysypu”, ale sam w sobie nie gwarantuje obfitego grzybobrania. Liczy się cała historia pogody – wcześniejsze opady, okresy suszy, wilgotność podłoża i temperatura.
Dlatego zamiast patrzeć tylko na ostatnią ulewę, warto spojrzeć szerzej. Las ma swój rytm, a natura potrzebuje czasu, aby odpowiednio zareagować na zmieniające się warunki.
Źródło: Lasy Państwowe, „Jak grzyby po deszczu”.