Kiedy podczas spaceru po lesie znajdujemy borowika, kurkę czy koźlarza, zwykle myślimy o tym, że właśnie znaleźliśmy grzyba. W rzeczywistości widzimy jednak tylko niewielką, najbardziej charakterystyczną część jego organizmu.
To, co pojawia się nad ziemią i przyciąga naszą uwagę, to owocnik. Właściwy organizm grzyba rozwija się natomiast przede wszystkim w podłożu – w glebie, ściółce, martwym drewnie czy innych materiałach organicznych.
Grzybnia – ukryta część grzyba
Pod powierzchnią ziemi może znajdować się rozbudowana sieć delikatnych struktur nazywanych strzępkami. Ich zbiór tworzy grzybnię, czyli zasadniczą część organizmu grzyba.
Grzybnia może zajmować znacznie większy obszar niż widoczny nad ziemią owocnik. To właśnie ona odpowiada m.in. za pobieranie z podłoża wody i substancji odżywczych oraz wzrost organizmu.
W lesie grzybnia może rozwijać się przez długi czas, nawet jeśli na powierzchni nie pojawia się ani jeden kapelusz.
Dlatego brak widocznych grzybów wcale nie oznacza, że w danym miejscu ich nie ma.
Owocnik to tylko widoczna część
Owocniki są strukturami, które pełnią przede wszystkim funkcję związaną z rozmnażaniem grzybów. To w nich powstają zarodniki, dzięki którym grzyby mogą rozprzestrzeniać się w środowisku.
Można więc powiedzieć, że kapelusz grzyba, który widzimy podczas leśnego spaceru, jest tylko jednym z etapów jego życia.
Większość organizmu pozostaje dla nas niewidoczna.
To właśnie dlatego po deszczu możemy nagle zobaczyć w lesie wiele grzybów. Nie oznacza to, że grzyby pojawiły się z dnia na dzień. Grzybnia była obecna w podłożu już wcześniej, a odpowiednie warunki – między innymi odpowiednia wilgotność i temperatura – mogą sprzyjać wytwarzaniu owocników.
Dlaczego grzyby pojawiają się po deszczu?
Popularne powiedzenie „rosnąć jak grzyby po deszczu” ma swoje uzasadnienie, ale proces ten jest bardziej złożony.
Na pojawianie się owocników wpływa nie tylko ostatni deszcz. Znaczenie mają również wcześniejsze opady, wilgotność gleby i ściółki, temperatura oraz długość okresów suszy.
Jeżeli podłoże przez długi czas było przesuszone, pojedynczy deszcz nie musi od razu doprowadzić do pojawienia się owocników. Grzybnia potrzebuje odpowiednich warunków, a natura potrzebuje czasu.
Kiedy jednak warunki stają się sprzyjające, owocniki mogą pojawić się w lesie w stosunkowo krótkim czasie. To właśnie wtedy mamy wrażenie, że grzyby „wyrastają” nagle i niemal wszędzie.
Grzyby są w lesie także wtedy, gdy ich nie widzimy
Las może wyglądać tak, jakby nie było w nim żadnych grzybów. Brak kapeluszy nie oznacza jednak braku grzybów.
Grzybnia może znajdować się w glebie, ściółce czy martwym drewnie przez cały rok. Owocniki pojawiają się tylko wtedy, gdy organizm grzyba wytwarza struktury potrzebne do rozmnażania.
Oznacza to, że grzyby są stałym i ważnym elementem ekosystemu leśnego, nawet jeśli większość czasu pozostają dla nas niewidoczne.
Niewidoczni pomocnicy lasu
Grzyby pełnią w przyrodzie wiele istotnych funkcji. Uczestniczą między innymi w rozkładzie materii organicznej, dzięki czemu składniki odżywcze mogą ponownie trafiać do obiegu w ekosystemie.
Niektóre grzyby tworzą również mikoryzę, czyli współpracują z korzeniami roślin. Tego rodzaju zależności są szczególnie ważne w ekosystemach leśnych.
Oznacza to, że grzyby nie są jedynie tym, co zbieramy jesienią do koszyka. Są częścią skomplikowanej sieci zależności, która funkcjonuje w lesie przez cały rok.
Następnym razem spójrzmy pod nogi
Podczas kolejnego spaceru po lesie warto pamiętać, że to, co widzimy, jest tylko niewielkim fragmentem świata grzybów.
Borowik, kurka czy koźlarz, które znajdujemy na leśnej ścieżce, są widocznym efektem procesów zachodzących znacznie szerzej i dłużej. Pod powierzchnią ziemi może znajdować się rozbudowana grzybnia, której obecności nie jesteśmy w stanie dostrzec.
W lesie grzybów jest znacznie więcej, niż pokazują nam kapelusze. 🍄
Źródło
Lasy Państwowe, materiał „Jak grzyby po deszczu”.